متكديان و معتادان ، چهره نيكشهر در سيستان وبلوچستان را نازيباكرده اند.پيشتر در خيابان هاي شهرستان ۱۷۵ هزارنفري نيكشهر در۷۰۰ كيلومتري جنوب زاهدان مركزاستان سيستان وبلوچستان درطول سال كمتر متكدي، معتاد يا افراد بيخانمان اتراق ميكرد. اما اكنون در گوشه و كنار خيابان هاي اين شهرستان ، افراد ولگرد، معتاد و يا متكدي به فراواني مشاهده ميشود. مهاجرت اين ميهمانان ناخوانده واقامت آنها در سطح پياده روها، پارك ها و معابر ضمن اينكه باعث اختلال در نظم رفت و آمد و زيبايي چهره شهرشده ، باعث بروز بيماريهاي واگيرداري همچون ايدز نيز شده است . * ساعت ۲۲ جمعه خيابان امام خميني نيكشهر* شبي سياه و تاريك است و شهر در سكوتي جانكاه فرو رفته ، لامپهاي خانه هاي حاشيه خيابان كم كم رو به خاموشي است وهرلحظه از رفت و آمد خودروها كاسته ميشود. خيابان كاملا خلوت است ، دراين شب تاريك فقط ستاره هادرآسمان قيرگون چشمك زنان ، حركات و اعمال مرا به نظاره نشسته اند. مسيرم را به سمت خيابان شهيدقلنبرعوض ميكنم درابتداي خيابان ودرگوشه اي ازپياده رو، فردي نشسته بر ويلچر كه درگوشه اي ازمغازه ها كز كرده بود، توجهم را به خود جلب ميكند. سلام مراباگرمي پاسخ ميگويد، شايد اولين كسي بوده ام كه در تمام طول عمرش به او سلام داده است . او خودش را "جمعه درزاده " معرفي كرد و گفت : حدود دو سال است در همين خيابان مشغول تكدي گري هستم و از اين طريق زندگيام تامين ميشود. وي افزود : بر اثر يك سانحه رانندگي، سه سال قبل فلج شده ام . درزاده گفت : سه دختر و يك پسر دارم كه يكي ازدخترهايم سال دوم دبيرستان است و بقيه آنها تشكيل خانواده داده اند. وضع ظاهري او نشان ميدهد كه مدتي است حمام نرفته وبه نظر ميرسد اعتياد هم دارد. او ميگويد : ماهيانه حدود۵۰۰ تا۶۰۰ هزار ريال از طريق تكدي گري كاسبي ميكنم . اين مرد كارتن خواب كه تمام وسايل زندگيش را دور و اطراف خود قرارداده ، از بطري رنگ و رو رفته اي قدري آب نوشيده وادامه داد : من روستازاده ام و زن و بچه هايم در روستا زندگي ميكنند. درزاده گفت : اما يك دخترم همين جا در دبيرستان شبانه روزي مشغول تحصيل است . وي دستي بر ريش بلند و ژوليده خود كشيد و ادامه داد : هر ماه بايد براي خانواده ام خرجي بفرستم ، آخر آنها به جز من ، هيچ منبع درآمد ديگري ندارند. بوي بدي در فضاي پياده رو پيچيده ، او پارچه اي چركين را روي پاهاي سياه و ترك خورده اش مياندازد تا از سرما در امان بماند. اين مرد كارتن خواب ميگويد : الان هوا رو به سردي است بايد به جايي ديگر بروم تا از گزند سرما محفوظ بمانم . به گفته درزاده ، در اين چند سال هيچ كسي به او آسيبي نرسانده وبه راحتي دراين پياده رو زندگي كرده است . جمعه گفت : تا من اينجا هستم دزد جرات سرقت از مغازه هاي دور و اطراف را ندارد. وي افزود : بخاطرنگهباني از مغازه ها، صاحب سوپرماركتي كه جلويش ميخوابم ماهيانه مبلغي به من انعام ميدهد. وي بدترين خاطره زندگياش را به سرقت رفتن سي هزار تومان ازپولهايش ذكر كرد. هوا رو به سردي گراييده و جمعه نيز با دستاركهنه و رنگ و رو رفته اي كه به گردن دارد موهاي ژوليده و سرش را ميپوشاند. يكي از عابرين وقتي متوجه ميشود براي تهيه گزارش از معتادان و متكديان به آنجا رفته ام مرا به پشت مغازه ها كه زني سبزه رو، آنجاحضورداشت راهنمايي مي نمايد. اين زن جوان ، خود را "سميرا" با۲۲ سال سن معرفي كرد. او، كاملا خمار است و به زحمت حرف ميزند. سميرا گفت : دختري۵ / ۱ ساله دارم و حدود دو سال است كه معتاد شده ام . به گفته او، از شوهرش كه او نيز معتاد است جداشده و سرپرستي نوزادش را پدرش عهده دار شده است . سميرا ميگويد : در نيكشهر كمتر كسي در كوچه و خيابان ها، شبها را تا صبح سر ميكند و شايد من اولين زني هستم كه در چنين جاهايي ميخوابم . وي كه از نگاه هاي ترحم آميز مردم به شدت آزرده است ، ادامه داد : من از سوي خانواده بخاطر اعتياد طرد شده ام و پدرم مرا به عنوان دخترش نميپذيرد. به گفته سميرا، مادرش سالها پيش فوت كرده و برخوردهاي خشن نامادري اش باعث شده كه او از خانه فرار كند. اين زن كه خود را سياه بخت خواند، گفت : فرارم از خانه و دوستي با افراد ناباب باعث شد كه در دام اعتياد بيفتم . او از وضعيتي كه در حال حاضر گرفتار آن شده ابرازپشيماني كرد و افزود : دوست داشتم در كنار دختر كوچولويم زندگي با آبرويي داشته باشم و مثل ديگر مادران شبها تا صبح به پرستاري از فرزندم بپردازم . اين زن جوان افزود : محل خواب من بيشتر در پارك ها و كوچه هااست و تاكنون كسي برايم مزاحمت ايجاد نكرده است . او به تمام دختران و پسران توصيه كرد كه اگرميخواهند زندگي آبرومندانه اي داشته باشند هرگز از خانه فرار نكنند. به گفته سميرا، گرگ هاي آدم نما هر لحظه بدنبال شكارطعمه هستند كه زندگي ساده دلاني همچون ما را به تباهي بكشانند. وي پشيمان و سرخورده ، دوست دارد اعتيادش را ترك كند و زندگي با آبرويي داشته باشد. او تلوتلوخوران بلند ميشود، انگار كه روي ابرها راه ميرود، لحظه اي به تير برق خيابان تكيه ميدهد و آرام آرام از آنجا دور ميشود. * ساعت ۱۰ صبح روزشنبه خيابان امام خميني نيكشهر* دختروپسربچه اي هفت و۹ ساله كه خودرا "صاعقه " و "آسالار" معرفي ميكننددر اين خيابان ، مشغول تكدي گري هستند. آنان گفتند : مابه همراه پدرومادرمان از شهر "سند" كشورپاكستان به اينجا آمده ايم و الان در گوشه اي از نيكشهر چادر زده ايم و در آنجا سكونت داريم . آسالار گفت : در طول روز براي گدايي به خيابان ها ميآييم و مادر و خواهر بزرگترمان نيز به خانه ها سر ميزنند. اين دو كودك افزودند : پدرمان براثر يك حادثه در "كشمير" فوت كرده و ما مجبورشديم كه به ايران بياييم و از طريق گدايي زندگي مان رادراينجاتامين كنيم . دركنارداروخانه دكترشاكري نيكشهر، پسري۲۲ ساله كه پايش را پلاتين گرفته و مگس ها بر پاي زخم خورده اش ، حمله ور شده اند در حال تكدي گري است . او كه خود را "سعيد اميني" معرفي ميكند نيز اعتياد دارد. وي گفت : من توان كار كردن ندارم و پدرم نيز فوت كرده است . وي افزود : براي اينكه از درد پايم كاسته شود مجبورشده ام به اعتياد پناه ببرم . به گفته او، درآمد حاصله از تكدي گري را صرف تهيه مواد ميكنم . كمي آن سوتر، زن ميانسالي كه كودكي در بغل دارد و از گفتن اسمش امتناع ميكند، بالهجه غليظ فارسي گفت : از زاهدان به نيكشهر آمده ، روزها گدايي و بعضي وقت ها كلفتي ميكند تا لقمه ناني بدست بياورد. رييس اداره بهزيستي شهرستان نيكشهر اعتياد را در جامعه امروزي يك پديده خطرناك دانست و گفت : اين معضل خسارات جبران ناپذيري بر پيكره جامعه وارد كرده است . "براتعلي سرگزي" افزود : آمار دقيقي از معتادان نيكشهر در دست نيست اما بررسيها نشان ميدهد كه تعداد معتادان در اين شهرستان به پنج درصد و حتي بيشتر رسيده است . وي اين رقم را در كشور دو درصد دانست و گفت : يك ميليون و۲۰۰ هزار نفر در كشور معتاد واقعي وجود دارد. وي رشد جمعيت ، بيكاري بالا، سهولت و دسترسي به انواع مواد افيوني را از جمله دلايلي دانست كه شاخص اعتياد را در اين شهرستان افزايش داده است . وي افزود : آمار دقيقي از متكديان نيكشهر وجود ندارد اما باتوجه به تداوم پديده خشكسالي، شمار متكديان اين شهرستان افزايش يافته است . به گفته او، بيشترين متكديان شهرستان نيكشهر را كودكان ومهاجرين كشورهاي همسايه تشكيل ميدهد. وي اظهارداشت : بودجه واعتبارات متكديان ، كارتن خوابها و بيخانمان ها در اختيار وزارت كشور است و تاكنون دراين زمينه ، بودجه اي در اختيار ما قرار نگرفته است . سرگزي بااين حال گفت : بهزيستي به منظور رفع مشكلات معيشتي و فراهم آوردن زمينه شغلي، به معتاداني كه دوره سم زدايي را گذرانده وتوانايي انجام فعاليت و بازتواني خانواده را داشته باشند تا سقف ۳۰ ميليون ريال وام خوداشتغالي ميپردازد.